แต่งเติมสีสันให้กับ environment

วันนี้เอาแพ็กเกจดี ๆ มาฝากเช่นเคยครับ (?) เรื่องมีอยู่ว่าเวลาเราเขียนหนังสือเรามักจะชอบทำให้ส่วนต่าง ๆ ของหนังสือให้มีความแตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น เวลาที่เราต้องการให้มีเส้นกรอบปิดหัวท้ายของส่วนที่เป็นตัวอย่างดังในรูป

ในการสร้างตัวสิ่งแวดล้อม (environment) ตัวอย่าง ดังในรูปนั้น โดยทั่วไปแล้วเราก็จะใช้รูปแบบมาตรฐานที่มีให้กับ LaTeX  และ amsmath ดังนี้

\newtheorem{theorem}{ตัวอย่างที่}[chapter]

ซึ่งแน่นอนครับ การใช้คำสั่งมาตรฐานย่อมได้สิ่งที่เป็นมาตรฐาน (แน่นอนสวยงามในแบบมาตรฐาน) ซึ่งย่อมไม่ถูกใจคนนอกกรอบแน่นอน

ถ้าเราไปเปิดหนังสือมีการออกแบบรูปแบบของหนังสือเป็นอย่างดีนั้น ในส่วนของทฤษฎีบท, ตัวอย่าง ฯลฯ ย่อมจะต้องมีรูปแบบที่ตายตัว มีการตกแต่งที่สวยงาม เปิดไปเจอก็จะรู้ว่าตรงนี้เป็นส่วนของตัวอย่าง  ตอนที่ผมเขียนวิทยานิพนธ์ก็ได้พยายามทำเช่นเดียวกัน โดยใช้แบบจากหนังสือของ Stephen Boyd หนึ่งในบุคคลแม่แบบของใครหลาย ๆ คน (ลอกกันทุกอณู (ถ้าทำได้)) แน่นอนผมไม่ได้ลอก Boyd เพราะผมต้องทำเองให้เหมือนหรือดีกว่า (ฮา) ตอนที่ผมทำนั้นผมใช้วิธีดังนี้ครับ

\newcounter{Examplecount}[chapter]
\setcounter{Examplecount}{0}
\renewcommand\theExamplecount{\arabic{chapter}.\arabic{Examplecount}}
\makeatletter%
\newenvironment{examplex}
{% This is the begin code
    \vspace{-.5em}
    \@tempdima0.0cm
    \def\endbit{}
    \advance\rightskip\@tempdima
    \hangindent\@tempdima
    \ignorespaces
    {\vspace{0.5cm} \begin{flushright}\rule{1\textwidth}{0.5pt}\end{flushright}}
     \vspace{-0.0cm}
         \refstepcounter{Examplecount}
         {  \noindent  \small\textbf{ตัวอย่างที่}
        \thechapter.\arabic{Examplecount}}
        \small
}
{% This is the end code
    \nolinebreak\hspace*{\stretch2}
    \parfillskip-\@tempdima
    \makebox[\@tempdima][r]{\endbit}\par
    \raggedleft$\Box$ \\[-0.5em]
    \hfill\hspace{0.03\textwidth}\rule{1\textwidth}{0.5pt}
}

ขออนุญาตไม่อธิบายนะครับ เพราะนอกจากจะยุ่งยากแล้วเรายังจะไม่ใช้มันอีกด้วย (ผู้สนใจสามารถดูรายละเอียดได้จากคำสั่ง \newenvironment{}{}{}) สำหรับรหัสต้นข้างต้นนั้น มีปัญหาในหลายส่วนครับ เช่นในกรณีของตัวอย่างที่คร่อมสองหน้า บางครั้งเส้นขอบบนและเส้นขอบล่างจะไม่อยู่ในที่ ๆ มันควรจะอยู่ หรือบางครั้งเส้นขอบบนอยู่หน้าหนึ่ง ตัวเนื้อหาอยู่อีกหน้าหนึ่ง

เวลาผ่านไปนาน หลังจากที่ผมทนใช้รหัสต้นของผมอยู่ปีกว่า  ผมก็ได้เริ่มเขียนหนังสือเล่มใหม่ ปัญหาเดิม ๆ กลับมาหลอกหลอนผมอีกครั้งและแก้ยาก ผมเลยใช้วิธีค้นหา แน่นอนผมใช้ทั้ง bing, google และ Stack Exchange ผมก็ได้ผมกับแพ็กเกจ mdframed ซึ่งทำให้งานเหล่านี้ง่ายขึ้นมากทีเดียว สำหรับการทำให้สิ่งแวดล้อมตัวอย่าง มีลักษณะดังรูปข้างต้นนั้นทำดังนี้ครับ

\newtheorem{mdtheorem}{\textbf{ตัวอย่างที่}}[chapter]
\newenvironment{examplex}{%
    \begin{mdframed}%
	[linewidth=1pt, leftline=false, rightline=false,%
	outerlinewidth=2,leftmargin=50,rightmargin=0,%
	innertopmargin=-0.6cm, innerleftmargin=0, innerrightmargin=0%
	 backgroundcolor=white, outerlinecolor=black,%
	 splittopskip=\topskip, skipbelow=\baselineskip,%
	 skipabove=\baselineskip, ntheorem]%
	 \begin{mdtheorem} \small\normalfont}
     {\end{mdtheorem}\end{mdframed}}

ซึ่งการใช้งานก็ง่ายมากครับ อ่านคู่มือเอาเองได้เลย เวลาน้อยไม่ขออธิบายแล้วกัน  เจอกันใหม่คราวหน้าครับ

\newenvironment สร้างความงามให้กับหนังสือ

เคยเห็นในหนังสือเรียนประเภทตำราที่พิมพ์ขายกันไหมครับว่าเขาจะมีการจัดรูปแบบของ ตัวอย่าง ทฤษฏีบท ฯลฯ ให้มีความแตกต่างจากเนื้อหาปกติ เพื่อทำให้ส่วนนั้น ๆ ดูเด่นขึ้นมา ใน LaTeX ก็มี environment ที่ทำหน้าที่นี้โดยตรง โดยค่าตั้งต้นจะมีแค่เน้นคำว่า ตัวอย่าง ให้เป็นตัวหนา และตัวเนื้อความเป็นตัวเอียง ซึ่งสำหรับเอกสารทั่วไปก็ใช้ได้ แต่ในหนังสือเรียนที่ต้องมีการแยกตัวเนื้อหากับตัวอย่างโจทย์ออกจากกันนั้น ในการเรียงพิมพ์เอกสารคงต้องมีลูกเล่นมากกว่านั้น สำหรับโรงพิมพ์คงจะจัดเรียงพิมพ์ได้ไม่ยากอะไร แต่สำหรับบุคคลทั่วไปแล้วหล่ะ ถ้าต้องการทำเองจะทำอย่างไร เข้าใจว่าในโปรแกรมจำพวก word เราสามารถตกแต่งเอกสารได้ตรง ๆ ผมไม่รู้ว่ามีการทำเป็นรูปแบบเฉพาะแล้วมาเรียกใช้ภายหลังเพื่อให้รูปแบบคงเส้นคงวาหรือไม่  แต่สำหรับ LaTeX แล้ว เราสามารถสร้าง environment ให้เป็นในแบบที่เราต้องการได้ ยกตัวอย่างถ้าเราต้องการให้รูปแบบหนังสือเรามีรูปแบบของตัวอย่างอย่างที่เห็นในรูปข้างล่าง

newen

Continue reading