Ghostscript 9.00 และ 3D with Pstricks


ในยุคที่ การควบรวมกิจการ, 3D, และ โดนัท กำลังอยู่ในสายตาของผู้คนอย่างมาก (มากเกินไปโดยเฉพาะอันหลัง) ผมเลยเขียนบทความที่รวมสามเรื่องไว้ในเรื่องเดียวกันซะเลย มาดูกันว่าผมทำได้อย่างไร

เรื่องแรกคือ โปรแกรมค้างฟ้า Ghostscript ได้ออกเวอร์ชันใหม่เป็นเลข 9.00 ซึ่งแน่นอนเป็นเวอร์ชันที่มีการเปลี่ยนแปลงค่อนข้างมาก โดยเฉพาะเรื่องสี ดังนั้นแฟนพันธ์แท้ LaTeX -> divps -> ps2pdf ก็คงต้องใส่ใจกันหน่อย สำหรับคนที่ต้องการใช้งานก็ไปโหลดได้จาก Ghostscript 9.00 แล้วก็ลองกันเองนะครับ

เรื่องถัดมาคือคือสองเรื่องควบนั่นคือ 3D กับ โดนัท ในการวาดรูป 3D ใน LaTeX นั้นน่าจะเป็นเรื่องหนึ่งที่มีประโยชน์มาก ๆ เพราะเราสามารถสร้างและจัดการกับรูปภาพ 3D ที่ใช้ในการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ได้แบบฟรี ๆ ที่สำคัญคือรูปภาพนั้น ๆ จะประกอบด้วยสมการคณิตศาสตร์ได้ ผิดแผกจากโปรแกรมวาดรูป 3D ทั่วไป ในตอนนี้ขอแนะนำ pst-solides3d สวนขยายของภาษาวาดรูป pstricks มาดูว่าถ้าเราจะวาดรูปโดนัท ใน pst-solides3d ต้องทำอะไรบ้าง

\documentclass[a4paper]{report}
\usepackage{pst-solides3d}
\begin{document}
\pagestyl{empty}
\begin{pspicture}(-1,-1)(2,2)
    \psset{viewpoint=100 30 20,Decran=100}
    \psSolid[
        r1=2.5,r0=1.5,
        object=tore,
        ngrid=18 36,
        fillcolor=green!30,
        action=draw*]%
    \axesIIID[showOrigin=true](1,1,1)(10,5,3)
\end{pspicture}
\end{document}

จะเห็นว่าเราใช้คำสั่งเพียงไม่กี่คำสั่งก็สามารถสร้างรูปโดนัท รสชาเขียวที่มีแกน x y z ดังรูปข้างล่าง

อนึ่งในการแปลงเอกสารให้เป็น pdf นั้นจะต้องใช้คำสั่งตามลำดับดังนี้ latex->dvips->ps2pdf ตามลำดับ แน่นอนถ้าคอมไพล์เอกสารทุกครั้งที่ทำการแก้ไขเอกสารจะทำให้การคอมไพล์เอกสารนั้นช้ามาก ๆ (เนื่องจากการวาดรูป) แนะนำให้สร้างไฟล์รูปโดด แล้วแปลงเฉพาะรูปเป็น pdf ไฟล์เพื่อใช้ประกอบเอกสารอีกที ขั้นตอนทำง่าย ๆ ดังนี้ (ทุก ๆ โปรแกรมย่อยนั้นมากับ Ghostscript อยู่แล้ว ถ้าติดตั้งถูก จะเรียกใช้จากที่ไหนก็ได้)

  1. สร้างเอกสารแบบ report แล้วตั้งค่าหน้าเป็น \pagestyle{empty}
  2. คอมไพล์เอกสารแล้วสร้างไฟล์ ps
  3. ไปที่คอมมานด์วินโดว ของวินโดวส์ แล้วใช้คำสั่ง
    ps2epsi donut.ps donut.eps

    ในกรณีที่ไฟล์ที่ต้องการแปลงชื่อ donut.ps การทำเช่นนี้เราจะได้รูป eps ที่มีขนาดเท่ากับส่วนของรูปภาพเท่าไม่ใช่ขนาด A4

  4. แปลงรูป eps เป็น pdf โดยใช้คำสั่ง
    epstopdf donut.eps

    เพื่อให้ได้รูปในรูปแบบ pdf ซึ่งถ้าลองเปิดดู ย่อ ขยาย จะเห็นได้ว่ารูปมีคุณภาพไม่ตก ซึ่งเราสามารถนำไฟล์รูป pdf ไปใช้งานร่วมกับ pdflatex ได้ โดยที่เวลาคอมไพล์ไฟล์เอกสาร ก็จะเหมือนกับการใช้งานรูปภาพทั่ว ๆ ไปไม่ช้าแล้ว

อนึ่งเวลานำรูปไปใช้กับ pdflatex บน MikTeX ครั้งแรกอาจจะมีปัญหา เนื่องจากขาดไฟล์บางไฟล์ ให้ลองไปที่คอมมานด์วินโดว แล้วสั่ง

pdflatex donutpic.tex

ในกรณีที่ไฟล์เอกสารคือ donutpic.tex ไฟล์ที่ขาดจะถูกโหลดโดยอัตโนมัติถ้าเครื่องต่ออินเทอร์เน็ตไว้

โดยส่วนตัวผมว่าส่วนขยายของ pstricks นี้มีประโยชน์มาก ๆ สำหรับครู อาจารย์ ที่ต้องวาดรูปพวกนี้ เพราะมันอ้างอิงกับสมการคณิตศาสตร์ได้ และไม่ต้องไปเรียนรู้โปรแกรมขนาดใหญ่ให้ยุ่งยาก รูปพื้นฐานต่าง ๆ ก็มีมาให้หมด แค่ปรับแก้ตัวเลขเท่านั้นเอง

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s